Jidysz Żydzi w Leżajsku Obyczaje żydowskie Leżajski sztetl Janina_Ordyczyńska Juliusz Ulas Urbański - "Święta Kuczek już nie będzie. Żydzi w Leżajsku" Leżajsk 2000 Fotogaleria 2003 "Chasydzi w Leżajsku - adar I" Chasydzi w Leżajsku -2004 Dni Kultury Żydowskiej -2003 Chasydzi w Leżajsku-adar I-2005 Chasydzi w Leżajsku -Adar I-2005 Chasydzi w Leżajsku -Adar II-2005 Leżajski sztetl-Foto

Między tym a tamtym światem
Żydzi wierzą, że w każdym pokoleniu żyje 36 sprawiedliwych

21 adar 5763 roku (23 lutego 2003 r)
Od piątku nad ranem do niedzielnego wieczora przez Leżajsk przewinęło się ok.1,5 tys. ortodoksyjnych Żydów. Chasydzi przybyli na grób cadyka Elimelecha na leżajskim kirkucie (cmentarzu) w rocznicę śmierci Świątobliwego pośrednika między żywymi a zmarłymi.

Krystyna Kiersnowska, opiekunka ohelu (kaplicy nagrobnej) Elmelecha: ? Chasydzi wierzą, że w każdym pokoleniu żyje 36 sprawiedliwych, którzy swą pobożnością podtrzymują istnienie świata. Są pośrednikami między człowiekiem a Bogiem. Do tych wybrańców należał cadyk Elimelech. Za życia wypraszał u Jahwe łaski dla wiernych: miłość i płodność, dostatnie życie, pogodną starość, szybką śmierć. Chasydzi wierzą, że jego dusza jest stale obecna na leżajskim kirkucie. Że jest osobą nie całkiem zmarłą: żyjącą na pograniczu tego i tamtego świata. Elimelech zmarł 21 adara, czyli na początku marca 1786 r. Jest to święto ruchome, gdyż ortodoksyjni Żydzi posługują się kalendarzem opartym na fazach księżyca. W tym roku obchodzą rocznicę śmierci Elimelecha dwukrotnie, gdyż jest to rok przestępny. Ma 13 miesięcy: obok miesiąca marca występuje miesiąc marczyk. Dlatego druga grupa pielgrzymów przyjedzie tu 23 marca (wg. naszego kalendarza). I tak jak dziś będą obchodzili jurcajs ? rocznicę pogrzebu Elimelecha. W tym miejscu zdarzają się cudowne uzdrowienia, których rejestr przechowuje jedna z nowojorskich gmin żydowskich.
zobacz więcej w artykule Antoniego Adamskiego "Nowiny Gazeta codzienna" 23. Lutego 2003

Tę podróż można odbyć wieloma tropami. Ci, którzy chcieliby obejrzeć dawny świat pobożnych Żydów, powinni wybrać się śladem kabalistów i cudotwórców, ortodoksyjnych chasydów i wielkich cadyków, którzy zaludniali Galicję i po trosze Kongresówkę.

Najsławniejszym uczniem Wielkiego Magida był Elimelech z Leżajska. Osiadł tu w 1772 r. ze swym wielkim dworem. Uczynił Leżajsk promieniującym ośrodkiem, najważniejszym w zachodniej Galicji. Każdy pobożny Żyd musiał przynajmniej raz w roku odwiedzić swego cadyka, a potem jego grób.

Pielgrzymki do Leżajska ciągnęły z najdalszych zakątków i tak pozostało do dziś.

"Tygodnik Polityka-W stronę Elimelecha" JAGIENKA WILCZAK

Za życia wypraszał u Boga łaski dla wiernych: miłość, płodność, dostatnie życie, pogodną starość, szybką śmierć. Był szanowany nie tylko jako rabin i nauczyciel. Uchodził za wielkiego mędrca, który dzielił się z bliźnimi ostatnią rzeczą, potrafił leczyć używając ziół. Po pomoc i radę przychodzili do niego nie tylko Żydzi. Nikomu kto zwrócił się do niego po pomoc nie odmówił nie zważając na narodowość i wyznanie. Do dzisiaj opowiadają w Leżajsku, że był lekarzem ludzkich dusz, bez względu pod którą juryzdykcję dusza podlegała. Dzięki niemu Leżajsk stał się jednym z najważniejszych ośrodków chasydyzmu na ziemiach polskich. Głosił, że aby osiągnąć ideał życia religijnego, należy dążyć do zbratania ludzi. Gdy zwrócono się do Cadyka Elimelecha z zapytaniem o Sąd Ostateczny, odpowiedział :>>Nie wątpię że będę miał udział w przyszłym świecie. Kiedy stanę przed Najwyższym Sądem, i zapytają mnie "Czy uczyłeś się jak należy?" A ja znów odpowiem "Nie". I zapytają mnie po raz trzeci: "Czy, jak należy czyniłeś dobro?" A ja po raz trzeci zaprzeczę. A wtedy wydadzą wyrok: "Mówisz prawdę. Ze względu naprawdę należy Ci się udział w przyszłym świecie." <<

Nauka Elimelecha jest uniwersalna, bo może z niej korzystać każdy bez względu na wyznanie. Kiedy pewnego razu zapytano go, jak wyłożyć słowa psalmu : "Dobrze jest śpiewać naszemu Bogu?" odpowiedział: "Dobrze jest, kiedy człowiek sprawia, że Bóg w nim śpiewa." Mędrzec z Leżajska zmarł 21 Adara (tj. na początku marca kalendarza katolickiego) 1786 roku, 6 miesiąca w kalendarzu żydowskim. Od ponad 200 lat pamięć cudów czynionych za jego życia już po śmierci, sprawia, że jego grób jest miejscem pielgrzymek nie tylko Chasydów, ale każdego Żyda.

http://europoland.com/fotoreportaze/cadyk.php

Chasydzi przyjeżdżają do Leżajska zawsze w rocznicę śmierci cadyka Elimelecha, która obchodzona jest 21 adara, czyli 6. miesiąca w kalendarzu żydowskim.

Grób cadyka

Cadyk (z hebrajskiego caddik - "sprawiedliwy"), w chasydyzmie przywódca wspólnoty religijnej - charyzmatyk otaczany czcią przez współwyznawców, najwyższy autorytet w kwestiach wiary i sprawach życia codziennego. Cadykowi przypisywano zdolność bezpośredniego obcowania z Bogiem, często także inne nadnaturalne cechy (np. umiejętność lewitacji, jasnowidztwo). Nosili tytuł rebe lub reb.

Święty klucz

Od dziesiątków lat, na całym świecie, przekazywane są z ust do ust informacje o kluczu, o świętym kluczu...

Krystyna Kiersnowska dobrze to rozumie. Nie potrafi zliczyć zarwanych nocy w swoim życiu. Wszystko przez ten klucz, który od prawie czterdziestu lat wisi na gwoździu w jej mieszkaniu przy Górnej.

Klucz, który trzyma w domu Kiersnowska, cieszy się międzynarodową sławą. Wszyscy Żydzi, żyjący w Europie, Ameryce, Azji, którzy chcą przyjechać na grób sławnego cadyka w Leżajsku, cadyka Elimelecha, wiedzą, gdzie i kogo pytać o klucz. Tym kluczem otwiera się ohel (nie wtajemniczeni nazywają go po swojemu: kaplicą) na dawnym żydowskim cmentarzu, a w ohelu jest nagrobek cadyka. Dawnego duchowego przewodnika społeczności chasydów. Można się tu modlić choćby całą noc.

Święty klucz

Powrót do strony głównej